بايد موانع تجاري توليد موادغذايي سالم وكافي را حذف كنيم
1392/12/04

امنيت غذايي به معني دسترسي به غذاي سالم، كافي و پايدار براي جامعه محسوب شده و از محورهاي اصلي توسعه و سلامت در جوامع است. نقش تغذيه در سلامت، افزايش كارايي و يادگيري انسان‌ها و ارتباط آن با توسعه اجتماعي - اقتصادي بر اساس مباني علمي و شواهد تجربي به اثبات رسيده است. از آنجا كه دسترسي به غذاي كافي از حقوق مسلم و اوليه انسان‌ها محسوب مي‌شود، دولت‌ها اقدامات جدي و همه‌جانبه‌اي را جهت تأمين غذاي كافي در سطح ملي (عرضه غذا در سطح كلان)، بهبود وضعيت غذا و تهيه يا فراهم كردن امكان دسترسي تمامي خانوار به غذاي كافي و ارتقاء سطح بهداشت برنامه‌ريزي كرده و به اجرا درمي‌آورند.

با توجه به افزايش جمعيت كشور، افزايش توليد مواد غذايي همگام با رشد جمعيت در جهت پاسخگويي به نيازهاي جامعه از بعد كمي و كيفي با رعايت مسائل زيست محيطي از مهم‌ترين راهبردهاي بخش كشاورزي در برنمامه توسعه است و با توجه به ظرفيت‌هاي بالقوه توليد محصولات دام، نهاده‌ها، لوازم، تجهيزات و ماشين‌آلات مورد نياز در زيربخش دام كشور بيانگر توانمندي در تأمين امنيت غذايي و توسعه صادرات غيرنفتي است.

بخش كشاورزي اصلي‌ترين بخش در تأمين امنيت غذايي است، زيرا به‌منظور تأمين غذاي مورد نياز جامعه بايد در وهله نخست غذا به ميزان كافي و با كيفيت خود و سالم در سطح كشور وجود داشته باشد تا عرضه شود.

اگرچه توليد داخلي و عرضه سرانه مواد مغذي از ديدگاه كلان، رشد قابل توجهي طي اين سال‌ها داشته و روند رشد آن بالاتر از رشد جمعيت بوده است، اما به‌دليل توزيع نامناسب مواد غذايي، اقشاري از جامعه با كمبودهاي تغذيه‌اي روبه‌رو هستند و مصرف فرآورده‌هاي حيواني (به‌ويژه شير و لبنيات) در سبد غذايي آنها محدود است. عوارض اين مسئله را مي‌توان در بخشي از جمعيت كشور به‌ويژه گروه آسيب‌پذير، يعني كودكان و گروه‌هاي سني در حال رشد و عوارض ناشي از كمبود بعضي از مواد مغذي به‌ويژه كلسيم و آهن جستجو كرد. بنابراين رسالت بخش كشاورزي تأمين نيازهاي آينده جمعيت كشور و ارتقاء امنيت غذايي و زمينه‌سازي براي افزايش سهم پروتئين حيواني، در سبد غذايي همه خانواده‌ها با تأكيد بر اقشار آسيب‌پذير است.

تحولات اخير جوامع بشري از نظر رشد جمعيت، علوم و فناوري و مسائل زيست‌محيطي اهميت كشاورزي را دوچندان كرده است. رشد بي‌رويه جمعيت به‌ويژه در كشورهاي جهان سوم مسئله تأمين غذا و امنيت غذايي را به يكي از مسائل انساني تبديل كرده است، به‌نحوي كه ميليون‌ها نفر در وضعيت فقر غذايي و سوءتغذيه به‌سر مي‌برند و روزانه هزاران نفر در كشورهاي مختلف در اثر گرسنگي جان خود را از دست مي‌دهند. مقوله تأمين غذا به يك اهرم سياسي و اعمال فشار در تعاملات بين‌المللي تبديل شده است و از سوي ديگر توجه به بخش كشاورزي در جهان امروز به‌عنوان يكي از كارآمدترين رويكردها جهت مقابله با فقر جوامع در جهان سوم معرفي شده است.

توسعه صنايع وابسته به بخش كشاورزي نيز در كشورهاي در حال توسعه به‌دليل مزيت‌هاي نسبي و سهولت نسبي در مراحل اجرايي و در راستاي تكميل زنجيره‌هاي توليد محصولات و ايجاد ارزش افزوده، افزايش اشتغال از طريق صنايع پيشين و پسين و همچنين فراهم كردن زمينه صادرات محصولات فرآوري‌شده و حصول درآمدهاي ارزي، از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.

با توجه به انباشت قرن‌ها تجربيات و دانش بومي در كشور و نيز دستيابي به دانش و فناوري‌هاي پيشرفته از يك طرف و وجود بازار مصرف انواع مصحولات كشاورزي و غذايي كه از نيازهاي روزمره مردم در امروز و فردا است، توسعه كشاورزي در كشور به‌عنوان يك اولويت و الزام، امري منطقي محسوب مي‌شود. اميدواريم با رفع موانع توسعه تجارت صرف‌نظر از توليد محصولات استراتژيك، شرايطي در كشور ايجاد شود كه توليد محصولات با ظرفيت نسبي رونق يابد.

اهداف پيش‌بيني شده در برنامه پنجم توسعه به نوبه خود، در چارچوب رويكرد چشم‌انداز بلندمدت جمهوري اسلامي ايران در افق 1404 است و بر اساس سند چشم‌انداز، وظيفه بسيار سنگين امنيت غذايي، بر عهده بخش كشاورزي و منابع طبيعي گذاشته شده است.

علاوه بر تأمين امنيت غذايي با تكيه بر توليد از منابع داخلي و تأكيد بر خودكفايي در توليد محصولات اساسي كشاورزي، احياء منابع طبيعي، رشد اشتغال، بهبود بهره‌وري، افزايش درآمد و ارتقاء سطح زندگي روستاييان و كشاورزان از ديگر اهداف در توسعه بخش كشاورزي و منابع طبيعي بر اساس سياست‌هاي كلي نظام خواهد بود. به‌طور كلي اهداف مورد نظر در بلندمدت به شرح ذيل است:

- برقراري امنيت سرمايه‌گذاري در زيربخش امور دام با اصلاح و رفع تنگناهاي قانوني نظام دامداري.

- بهبود كيفيت توليدات دامي

- افزايش بهره‌وري منابع طبيعي، عوامل توليد و توسعه صادرات

- ارتقاء سطح دانش فني توليدكنندگان

- ساماندهي بازار و به‌كارگيري سياست‌هاي حمايتي مناسب توليد

- خوداتكايي در محصولات دامي و بهبود شاخص تغذيه در زمينه پروتئين دامي

- شناسايي، ثبت، حفظ و توسعه منابع دامي.

به‌رغم تلاش‌هاي زيادي كه تاكنون براي افزايش توليد شير شده است، اما هنوز بين وضع مطلوب با وضع موجود از نظر توليد و مصرف مواد لبني فاصله قابل توجهي وجود دارد كه با توجه به رشد جمعيت، كاهش فاصله مزبور نياز به رشد مضاعف خواهد داشت.

بديهي است كه دستيابي به رشد مطلوب در گرو وجود منابع بالقوه و نياز به فراهم‌سازي زيرساخت‌هاي مناسب است و آموزش و پژوهش و رشد نيروي انساني در زمينه‌هاي تخصصي دامپروري و صنايع وابسته كه طي دو دهه اخير در كشور گسترش يافته است يكي از مهم‌ترين زيرساخت‌ها محسوب مي‌شود كه مجموعه نسبتاً توانمندي را در كشور فراهم كرده است.

آشنايي با توانمندي‌هاي توليدكنندگان كشورهاي مختلف، معرفي آخرين دستاوردهاي فني و علمي و ارتباط، مذاكره و تعامل بين فعالان اقتصادي ازجمله دستاوردهاي اين رويداد مهم اقتصادي است كه همه بهره‌برداران اعم از توليدكنندگان و مصرف‌كنندگان از آن سود مي‌برند.

كشور ما به‌عنوان يكي از توليدكنندگان بزرگ منطقه در زمينه توليد گوشت مرغ و تخم‌مرغ، از ظرفيت بالقوه‌اي براي افزايش توليد و صادرات محصولات اين دو ماده پروتئيني ارزشمند دامي به كشورهاي منطقه و ساير نقاط دنيا برخوردار است. يقيناً در شرايط رقابتي موجود در دنيا، قيمت و كيفيت محصول و نهاده‌هاي مرتبط از فاكتورهاي تضمين‌كننده در مبادلات بازرگاني محسوب مي‌شوند كه اين فضا، فرصتي را فراهم مي‌سازد تا بهترين خلاقيت‌ها و يافته‌ها و دستاوردهاي جديد در معرض استفاده توليدكنندگان تواناي ما قرار گيرد.

نمايشگاه بايد صحنه‌اي براي نمايش آخرين دستاوردهاي فرهنگي، اجتماعي، علمي و اقتصادي كشور و دورنماي توسعه باشد، به‌طوري كه توانمندي‌هاي جديد و نوآوري‌ها معرفي شود تا با كاهش موازي‌كاري و استفاده از اثر تكميل‌كنندگي بتوان در راستاي اهداف كلان كشور گام برداشت. از سوي ديگر با ارائه محصولات قابل رقابت در عرصه‌هاي بين‌المللي بتوان در جهت افزايش درآمدهاي ناخالص ملي در اين بخش كمك كرد. اقدام اخير دولت در شناور كردن نرخ ارز، باز كردن دريچه‌اي به بازارهاي جهاني و توليد رقابتي قلمداد شده كه همگان بايد از اين فرصت پيش‌آمده استفاده كنند. در اين شرايط صادرات محصول براي توليدكنندگان مزيت بيشتري پيدا مي‌كند.

از طرف ديگر، فعاليت‌هاي آبزي‌پروري و شيلاتي علاوه بر تأمين نيازهاي پروتئيني مي‌تواند در زادآوري اقتصادي مناطق مختلف كشور به‌ويژه در سواحل شمال و جنوب كشور نقش مؤثري داشته باشد.

بهره‌گيري از ظرفيت بخش خصوصي، سرمايه انساني و تكنولوژي‌ها و دستاوردهاي صنعتي در توسعه و ايجاد ظرفيت‌هاي جديد شيلاتي امري ضروري است. صنعتي‌سازي فعاليت‌هاي شيلاتي مي‌تواند مسير مناسبي را براي توليد غذاي بيشتر فراهم كند.

پرورش ماهي در قفس، توسعه صيد در آب‌هاي فراساحلي و پرورش ماهيان خاوياري ازجمله ظرفيت‌هاي جديد شيلاتي است كه از سوي سازمان شيلات ايران در دستور كار قرار گرفته است.

در اين ارتباط، وزارت جهاد كشاورزي حمايت‌ها و پپشتيباني‌هاي لازم را در ايجاد زيرساخت‌هاي فعاليت‌هاي مذكور به‌عمل خواهد آورد./


منبع : خبرگزاري كشاورزي ايران ( ايانا )

تعداد مشاهده خبر0 بار
تصاویر مرتبط


مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
 
آدرس پست الکترونیکی شما
   
توضیحات
 
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
 
وزارت جهاد کشاورزی
کلیه حقوق این سایت متعلق به وزارت جهاد کشاورزی می باشد
Powered by DorsaPortal