به گزارش گروه کشاورزی، توسعه روستایی و محیط زیست خبرگزاری صدا و سیما، محی‌الدین پیرخضری با بیان اینکه نخستین باغ نوین بادام در ایران احداث شده، تصریح کرد: در این باغ برخلاف روال سنتی که ۳۰۰ تا ۵۰۰ اصله درخت در هر هکتار وجود دارد، ما تراکم ۸۰۰ تا ۱۶۰۰ اصله در هکتار را با ارقام اصلاح‌شده پایه کوتاه که در داخل کشور اصلاح شده‌اند پیاده کردیم.

وی با بیان اینکه در پایلوت‌های ما، ارقام اسپر-تایپ به‌راحتی عملکرد ۷ تن را ثبت کرده‌اند، افزود: پیش‌بینی می‌کنیم عملکرد این باغ متراکم بیش از ۱۰ تا ۱۲ تن باشد که ۱۰ برابر میانگین کشوری است و این مسیر در بخش خصوصی نیز در حال تحقق است.

رئیس مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی مولفه اصلی باغ‌های مدرن را استفاده بهیمه از ارتفاع به جای سطح خواند و گفت: برنامه‌ای که آغاز کرده‌ایم و البته پیشینه‌ای نیز در کشور داشته، بحث توسعه «باغات مدرن» است که یک مؤلفه اصلی آن استفاده از ارتفاع است.

وی اضافه کرد: ما با استفاده از پایه‌های کوتاه یا نیمه کوتاه و ارقام کامپکت (Compact) می‌توانیم تراکم کشت را بالا ببریم.

پیرخضری گفت: بیش از ۵۰ سال است که از پایه‌های پاکوتاه، مانند مالینگ، برای باغات سیب استفاده می‌شود و باغات نیمه‌متراکم احداث شده‌اند، اما این سیستم برای گونه‌های دیگر تازه در حال رواج است. مثلاً حدود ۱۰ سال است که این روش برای گلابی اجرایی شده و در حال گسترش است.

 

برداشت ۵۰ تن محصول با ارقام جدید گلابی

وی اضافه کرد: در حالی که در یک باغ گلابی سنتی، تنها ۳۰۰ تا ۵۰۰ اصله درخت در هکتار داریم و عملکرد حدود ۱۵ تا ۱۸ تن است، با استفاده از پایه‌های پاکوتاه یا نیمه‌پاکوتاه، تراکم را به ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ اصله در هکتار می‌رسانیم.

پیرخضری تصریح کرد: نکته مهم اینجاست که میزان مدیریت و مصرف آب تقریباً همان‌قدر باقی می‌ماند، اما بهره‌وری دوبرابر می‌شود.

به گفته رئیس مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی با این روش نوین، رکورد‌هایی بین ۳۴ تا ۵۰ تن در هکتار با همین باغات مدرن ثبت شده است.

پیرخضری گفت: در حوزه گیلاس نیز، بیش از ۱۰ سال است که پایه‌های جدیدی به نام «گزیلا» به کشور معرفی شده‌اند که باغات را نیمه‌متراکم می‌کنند و تراکم را از ۴۰۰-۵۰۰ اصله به ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ اصله می‌رسانند.

رئیس مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور افزود: «عملکرد گردو در جهان به حدود ۱۱ تن و در ترکیه به حدود ۹ تن در هکتار رسیده و در ایران نیز امسال با استفاده از ارقام اصلاح‌شده و معرفی‌شده، عملکرد‌هایی تا هفت تن در هکتار به دست آمده است.»

پیرخضری افزود: «برای نمونه، اگر عملکرد گردو از میانگین یک تا ۱.۵ تن به حدود هفت تن در هکتار برسد، تولیدکننده حتی با فرض قیمت حدود ۳۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم نیز می‌تواند تولید اقتصادی داشته باشد و الزاماً به قیمت‌های ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومانی نیاز ندارد.»

او تأکید کرد: «افزایش عملکرد علاوه بر تولیدکننده، به مصرف‌کننده نیز کمک می‌کند؛ زیرا افزایش عرضه می‌تواند امکان عرضه محصول با قیمت مناسب‌تر را فراهم کند، در حالی که تولید پایین و عرضه محدود، فشار قیمتی را افزایش می‌دهد.»

 

استفاده از روش ها و ارقام جدید ضروری است.

رئیس موسسه تحقیقات علوم باغبانی با بیان اینکه بکارگیری فناوری و روش‌های نوین در همه عرصه‌ها به سرعت گسترش می‌یابد، اظهار داشت: در کشاورزی و باغبانی هم شرایط امروز با گذشته تفاوت فراوانی دارد و تغییرات به سرعت رخ می‌دهد؛ بنابراین ضروری است که ما هم برای تداوم کشاورزی و پاسخگویی به نیاز غذایی جامعه جدیدترین روش‌ها را بکار بگیریم که استفاده از ارقام اصلاح شده و ارتقاء یافته درختان یکی از این روش هاست.

پیرخضری افزود: علاوه بر اینکه رقمی که امروزه کشت می‌شود، با ارقام سنتی و قدیمی تفاوت فراوانی دارند، نحوه کاشت درختان و ایجاد باغ و باغبانی هم تغییر کرده و باعث افزایش بهره وری شده است.

وی با بیان اینکه اغلب باغ‌های سنتی با کاشت بذر و هسته شکل گرفته و یا در کاشت درختان فاصله‌های مناسب، شیب و ارتفاع درختان منظور نشده است، اضافه کرد: میانگین باردهی و عملکرد این باغ‌ها کمتر از ۲ تن است و یکی از مهمترین دلایل آن، ضعف عملکرد و ژنوتیپ این ارقام است.

رئیس موسسه تحقیقات علوم باغبانی گفت: در ارقام اصلاح شده میزان باردهی و عملکرد درختان به راحتی تا ۷ تن افزایش یافته و رکورد‌های بیش از ۱۱ تن نیز ثبت شده است.

پیرخضری افزایش میزان باردهی درختان اصلاح شده را عامل گرایش باغبانان برای استفاده از ارقام جدید خواند و افزود: اکنون مردم در نقاط مختلف کشور اقدام به اصلاح باغ‌های قدیمی کرده‌اند و با سرشاخه کاری، درختان قدیمی خود را تبدیل به ارقام جدید می‌کنند.

وی به موفقیت آمیز بودن طرح سرشاخه کاری درختان گردو در تویسرکان اشاره کرد و اظهار داشت: در ابتدا کسی باور نمی‌کرد که یک باغدار درخت کهنسال ۵۰ ساله اش را سرشاخه کاری کند، اما با انجام نمونه‌های اولیه این کار و افزایش چشمگیر باردهی، این طرح گسترش یافت و اکنون بسیاری از درختان قدیمی، تبدیل به درختانی شده‌اند که علاوه بر مقاومت در برابر سرمازدگی، تا ۷ تن عملکرد دارند.

در روش سرشاخه کاری، شاخه‌های جوان ارقام جدید روی تنه سالم و مستحکم درخت اصلی پیوند زده می‌شود و به مرور و با رشد شاخه‌های جدید، کل درخت، بجز نیم تنه متصل به ریشه، درختی جدید با باردهی بالا می‌شود.

 

معرفی ۱۱ رقم بلوبری برای کاشت در ایران

رئیس مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور گفت: «طی سال‌های گذشته ۱۱ رقم از گروه توت‌ها معرفی شده و بلوبری نیز در حال توسعه است؛ محصولی که از نظر اقتصادی ظرفیت قابل توجهی دارد.»

او افزود: «در ایستگاه تحقیقاتی مؤسسه در سال جاری، محصول بلوبری با قیمت حدود ۲۳۰ تا ۲۵۰ هزار تومان برای بسته استاندارد ۱۲۵ گرمی از تولیدکننده خریداری شده که معادل بیش از یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است.»

پیرخضری ادامه داد: «با عملکرد حدود هفت تن در هکتار، درآمد حاصل از تولید بلوبری می‌تواند به حدود ۱۳ تا ۱۴ میلیارد تومان در هکتار برسد و ارزش اقتصادی آب در این محصول حدود ۷۳ دلار به ازای هر مترمکعب برآورد شده است.»