«محمدجواد صالحی نژاد» روز یکشنبه در گفت و گو با ایرنا افزود: از یک سو تحریم‌ها، تامین منابع طرح که عمدتا از محل فاینانس پیش‌بینی شده بود را با مشکل مواجه کرد و از سوی دیگر مساله تامین آب پروژه، نیازمند جلسات و پیگیری‌هایی بود که امروز انجام شده است.

مجری طرح احیای 550 هکتار از دشت های خوزستان و ایلام اظهارداشت: طرح 550 هزار هکتاری احیای دشت های خوزستان و ایلام در مساحت 550 هزار هکتار پیش بینی شده که 500 هزار هکتار مربوط به استان خوزستان و 50 هزار هکتار مربوط به استان ایلام است.

وی با بیان اینکه این طرح در دو فاز تعریف شده است، تصریح کرد: در فاز نخست، عملیات اجرایی 295 هزار هکتار از اراضی به پایان رسیده و مورد بهره برداری قرار گرفته است. از این مقدار 250 هزار هکتار مربوط به استان خوزستان و 45 هزار هکتار مربوط به استان ایلام است.

صالحی نژاد به بیش از 560 قرارداد با پیمانکاران، مشاوران و تولیدکنندگان در این طرح اشاره کرد و افزود: خوشبختانه تمام ظرفیت های کشور در این طرح به کار گرفته شد به گونه‌ای که بالغ بر سه هزار و 800 دستگاه ماشین آلات سنگین و نیمه سنگین استفاده شده که از این تعداد، 550 دستگاه ماشین آلات و دستگاه‌های تخصصی و 330 دستگاه آن ساخت داخل بوده است. به این ترتیب ظرفیت بسیار خوبی برای سازندگان و صنایع داخلی فراهم شد.

150 هزار شغل در خوزستان و ایلام ایجاد شد

مدیرعامل موسسه جهاد نصر درباره ظرفیت های اشتغال این طرح نیز گفت: 300 هزار شغل مستقیم و غیرمستقیم در کل طرح 550 هزار هکتاری هدفگذاری شده که 50 درصد از این میزان در فاز نخست تحقق پیدا کرده است. همچنین در بخش استحصال آب و صرفه‌جویی آب در افق طرح، حداقل سالانه 1.5 میلیارد مترمکعب صرفه جویی پیش بینی کرده ایم که خوشبختانه در فاز یک 870 میلیون مترمکعب صرفه جویی اتفاق افتاد.

صالحی نژاد اضافه کرد: با اجرای این طرح همچنین تولید 3.5 میلیون تن محصول کشاورزی در فاز یک افزایش یافت. خوشبختانه ظرفیت بسیار خوبی از لحاظ نیروی انسانی نیز در استان بوجود آمد به گونه‌ای که در برخی از سال ها به خصوص در سال 94 بیش از 9 هزار و 400 نفر در بخش های مختلف طرح مشغول به کار بودند.

موانع تکمیل طرح 550 هزار هکتاری

مجری طرح احیای 550 هکتار از دشت های خوزستان و ایلام در خصوص به تاخیر افتادن عملیات اجرایی فاز دو طرح به دو نکته اشاره کرد و گفت: در سال 1397 عملیات اجرایی فاز یک به اتمام رسید. در 15 فروردین 96 هیات دولت مصوب کرده بود که فاز 2 نیز اجرا شود. اما به دلیل شرایطی که بر کشور حاکم شد؛ تحریم ها تامین منابع مالی را با مشکل مواجه کرد. البته در این مصوبه چند راه حل برای تامین منابع مالی پیش بینی شده است.

وی با تاکید بر اینکه در فاز یک بالغ بر 5 هزار و 500 میلیارد تومان هزینه کردیم، اظهارداشت: 1.5 میلیارد دلار از صندوق توسعه در سال 1392 با مجوز مقام معظم رهبری تخصیص پیدا کرد که 1.4 میلیارد دلار از آن مربوط به وزارت جهاد کشاورزی و 100 میلیون دلار مربوط به وزارت نیرو بود. امروز نیز بر اساس قیمت های روز و طبق آخرین برآوردها در سال 1399، در شبکه های فرعی بیش از 27 هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است.

صالحی نژاد افزود: نکته ای که باید مورد توجه قرار گیرد آنکه در فاز یک شبکه های اصلی از سوی وزارت نیرو انجام شده بود، اما در فاز 2 لازم است عملیات احداث شبکه های فرعی همزمان با شبکه های اصلی انجام شود. بنابراین به همین میزان وزارت نیرو برای اجرای شبکه های اصلی اعتبار نیاز دارد. لذا یکی از منابعی که در مصوبه دولت پیش بینی شده بود استفاده از فاینانس خارجی بود.

مشکل تخصیص آب در 233 هزار هکتار از اراضی برطرف شد

مدیرعامل موسسه جهاد نصر تصریح کرد: مساله دیگری که در مصوبه دولت به آن اشاره شده بود؛ تخصیص به موقع آب از سوی وزارت نیرو بود که این تخصیص مدتی به طول انجامید. از 255 هزار هکتاری که در فاز 2 تعریف شده است؛ هم اکنون 233 هزار هکتار به لحاظ تخصیص آب تعیین تکلیف شده و جدول مشترکی را وزارت جهاد کشاورزی و وزارت نیرو تهیه کردند و برای تامین اعتبار به سازمان برنامه و بودجه ارجاع داده شده است. مشکل 22 هزار هکتار باقیمانده نیز در آینده نزدیک برطرف خواهد شد.

وی یادآور شد: از 255 هزار هکتار، 9 هزار هکتار مربوط به استان ایلام است که از لحاظ تخصیص آب مشکلی نداریم و قسمت عمده شبکه های اصلی آن انجام شده است. از 246 هزار هکتاری که مربوط به استان خوزستان است؛ تخصیص آب 22 هزار هکتار نهایی نشده که در حال پیگیری است.

صالحی نژاد درباره استفاده از فاینانس خارجی نیز گفت: فاینانس با کشورهایی که هنوز ارتباط برقراراست؛ پیگیری خواهد شد. این زمینه هم اکنون فراهم است و اگر تخصیص آب نهایی شود؛ سازمان برنامه نیز موضوع فاینانس را پیگیری خواهد کرد. علاوه بر آن از اعتبارات عمومی دولت نیز مبالغی پیش بینی شده است. همچنین مشارکت مردم و استفاده سرمایه گذار خصوصی هم مد نظر قرار دارد و تا کنون مواردی اعلام آمادگی کرده اند.

مطالعه شبکه‌های اصلی و فرعی به جهاد نصر سپرده شد

مدیرعامل موسسه جهاد نصر درباره اعتبارات تخصیص یافته به مطالعات فاز دوم گفت: در سال 1399 در قانون بودجه مبلغی را برای مطالعات به موسسه جهاد نصر اختصاص دادند که با هماهنگی وزارت نیرو و سازمان برنامه مقرر شد مطالعات شبکه های اصلی و فرعی را توامان موسسه جهاد نصر که وابسته به وزارت جهاد کشاورزی است انجام دهد. در سال 1399، مبلغ 150 میلیارد تومان برای مطالعات در نظر گرفته شد و برای سال 1400 نیز همین مبلغ پیش بینی شد. به این ترتیب بحث مطالعات را با استفاده مشاورین وزارت نیرو و سازمان آب برق خوزستان آغاز کردیم.

وی با بیان اینکه مطالعات در خصوص پدافند غیرعامل، مطالعات زیست محیطی و تشکل های بهره بردار خواهد بود، افزود: در سال 1400 مطالعات 144 هزار هکتار از 255 هزار هکتار را در دستور کار داریم که اگر بودجه به موقع تامین شود؛ کمتر از 2 سال کار مطالعات به اتمام خواهد رسید.

صالحی نژاد به تخصیص بودجه مطالعات از بودجه عمومی دولت و ردیف های متفرقه اشاره کرد و ادامه داد: اگرچه سال 1399 مبلغ 150 میلیارد تومان اعتبار پیش بینی شده بود اما تنها 50 میلیارد تومان در اواخر سال به صورت اوراق مشارکت تخصیص یافت که مطالعات مرحله اول را آغاز کردیم.

پنج سال دیگر فاز دوم طرح تمام می‌شود

مجری طرح احیای 550 هکتار از دشت های خوزستان و ایلام درباره زمان اجرای فاز دوم طرح به جلسات مشترک با مجلس و سازمان برنامه و بودجه اشاره کرد و افزود: در صورتی که تامین اعتبار انجام شود؛ طی چهار تا پنج سال عملیات اجرایی را انجام خواهیم داد.

وی براین باور است که بر اساس قیمت های سال 1397، سالانه بالغ بر 16 هزار میلیارد تومان افزایش درآمد از محل تولید محصولات کشاورزی و بیش از هفت میلیون تن افزایش محصول را در کل 550 هزار هکتار خواهیم داشت.

صالحی نژاد درباره روش های آبیاری این طرح گفت: در فاز یک روش های آبیاری به صورت روش های ثقلی، تحت فشار و کم فشار بوده که در فاز 2 عمدتا روش کم فشار و تحت فشار انجام خواهد شد لذا این روش ها هم در افزایش تولیدات محصولات کشاورزی و هم در صرفه جویی در مصرف آب موثر خواهد بود.

وی با بیان اینکه یکی از بندهای مصوبه 15فروردین 96 دولت، تخصیص آب از طرف وزارت نیرو در اسرع وقت بوده است عنوان کرد: مسائل عدم تخصیص آب در مدت اخیر طی جلساتی بررسی شده و هم اکنون از لحاظ تخصیص آب برای 233 هزار هکتار فاز دوم مشکلی وجود ندارد و خوشبختانه منابع آبی که در خوزستان وجود دارد می تواند آب مورد نیاز طرح را تامین کند.

به گفته او اگر سال 1396 و 1397 تخصیص آب داده می شد می توانستیم عملیات اجرایی را زودتر شروع کنیم. با توجه به اینکه وضعیت نقدینگی در کشور بهتر بود عملیات اجرایی هم سریعتر و هم ارزان تر انجام می شد.