«زهرا جلیلی‌مقدم» در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی ایرنا در خصوص وضعیت تولید و صادرات میوه‌های گرمسیری افزود: طبق برنامه ریزی، امسال تولید حدود 9 میلیون تن انواع میوه‌های گرمسیری و نیمه گرمسیری پیش بینی شده است که نسبت به سال گذشته رشد را نشان می‌دهد.

مدیرکل دفتر امور میوه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری وزارت جهاد کشاورزی یادآور شد: سال گذشته در مجموع 8 میلیون و 700 هزارتن انواع میوه‌های گرمسیری و نیمه گرمسیری در سطح 730 هزار هکتار اراضی باغی تولید شده است.

برنامه افزایش تولید موز در سیستان و بلوچستان

وی با بیان اینکه از این میزان 208 هزار تن آن در قالب 13 هزار هکتار مربوط به میوه‌های گرمسیری موز، انبه و آناناس و کنار است، افزود: در زمینه توسعه تولید میوه‌های گرمسیری اصلی‌ترین مرکز استان سیستان و بلوچستان است.

جلیلی مقدم نیاز سالانه کشور به موز را حدود 600 هزارتن در سال عنوان کرد و اظهارداشت: از این میزان هر ساله 450 هزارتن موز از محل واردات، و حدود 20 درصد از محل تولید داخل تامین می‌شود.

وی درباره کشت موز در استان های جنوبی کشور گفت: طبق آمارها سالانه بین 140 تا 150 هزارتن موز در سطح 4 هزارو 800 هکتار تولید و به بازار داخلی عرضه می شود که البته به دلیل حجم کم تولید در استان های جنوبی مصرف می شود.

مدیرکل دفتر امور میوه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری وزارت جهاد کشاورزی تصریح کرد: اکنون متوسط عملکرد تولید موز در هر هکتار 34 تن است، اگر همین سطح کشت شده را در یک برنامه 4 تا 5 ساله با جایگزینی ارقام جدید تجاری اصلاح و مدیریت نوین به باغی را اعمال کنیم از همین سطح می‌توانیم 280 تا 300 هزار تن محصول موز تولید کنیم تا بخش بیشتری از موز مورد نیاز کشور در داخل کشور تامین شود.

وی افزود: این درحالی است که عملکرد مطلوب و بهینه کشت موز دنیا در هر هکتار بین 55 تا 60 تن است که این مهم در کشور ما با اجرای عملیات توسعه باغات به روش‌های نوین با مدیریت منابع آبی، اصلاح و جایگزینی ارقام باغی ممکن می‌شود.

وی اضافه کرد: در حال حاضر هر ساله حدود 49 هزارتن انبه در سطح 4 هزارو 500 هکتار با متوسط عملکرد 11 تن و همچنین تولید 20 هزار تن کنار در سطح 2 هزارو 600 هکتار با عملکرد 10 تن در هکتار تولید می‌شود.

68 درصد باغات درجه یک و 2 هستند

مدیرکل دفتر امور میوه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری وزارت جهاد کشاورزی تصریح کرد: بر اساس گزارش‌های موجود، حدود 68 درصد باغات مربوط به میوه‌های گرمسیری و نیمه گرمسیری درجه یک و دو محسوب می‌شوند و 22 درصد باغات نیاز به حذف و جایگزینی یا بکارگیری ارقام تجاری دارند.

وی افزود: در پی استمرار خشکسالی در دو دهه اخیر و محدودیت منابع آبی، با وجود اینکه باغات با تنش های مختلف گرما و سرما روبرو بودند، اما همچنان تولیدات میوه‌های گرمسیری و نیمه گرمسیری نه تنها کاهش نیافته بلکه افزایشی نیز بوده اما این بخش نیازمند اصلاح و احیا باغات از طریق فناوری‌های نوین است.

جلیلی مقدم گفت: سال گذشته طرحی در سطح 12 هزار و 500 هکتار برای مدیریت تولید در محیط‌های کنترل شده، گلخانه، سایبان و بخشی در فضای باز مناطق جنوبی کشور به ویژه استان سیستان و بلوچستان آماده شده است که باید اجرایی شود.

به گفته وی، حدود 7 هزار هکتار از این میزان اصلاح و نوسازی کل باغات گرمسیری انبه، موز و آناناس و کنار است اگر این اصلاح انجام شود باعث بهبود و افزایش عملکرد به لحاظ کمی و کیفی خواهیم شد.

وی افزود: برای اجرای این طرح، باید از ارقام تجاری روز دنیا سازگار با مناطق کشت، رعایت اصول تغذیه و مدیریت باغات، بازار، صنایع تبدیلی و مکانیزاسیون بر اساس آخرین دستاوردها و نتایج تحقیقاتی بهره گرفت که نیاز به حمایت ویژه و اعتبارات یارانه‌ای برای پیاده‌سازی سیستم‌های نوین آبیاری هوشمند دارد.

مدیرکل دفتر امور میوه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه ما در بخش کشاورزی با افت منابع آبی به لحاظ کمی و کیفی روبرو هستیم گفت: روش‌های سنتی باغداری دیگر پاسخگوی شرایط فعلی بخش کشاورزی نیست زیرا محدودیت منابع آبی و بروز تنش‌های دمایی (گرما و سرما)، موجب طغیان آفات و بیماری ها در باغات شده است.

وی راهکار برای کنترل آفات و بیماری ها را استفاده از روش های جدید باغداری عنوان کرد و افزود: برای کاهش اثرات تنش های آبی و دمایی ( سرما و گرما) ، باید از روش‌های جدید باغداری همچون بکارگیری سایبان‌ها، بالابردن تراکم درختان در برخی گونه‌ها و مناطق، پوشش میوه‌ای، استفاده از کشت‌های میانه‌ای، تغذیه مناسب، استفاده از آنتی استرس‌ها استفاده کنیم.

وی تصریح کرد: برای مدیریت تنش خشکی، در حال حاضر طرح‌هایی به صورت پایلوت و الگویی در زمینه مدیریت آبیاری، اصلاح بستر کشت، تراکم کشت و اصلاح باغات، صورت گرفته که نتایج خوبی بدست آورده‌ایم که با ترویج و اجرایی کردن آنها، می‌توان تنش‌ها را مدیریت کرد.

جلیلی مقدم درباره اصلاح ارقام باغی اظهار داشت: موضوع اصلاح ارقام، زمانبر است که در بخش تحقیقات کشاورزی در حال انجام است با وجود اینکه در برخی گونه ها دستاوردهای خوبی کسب شده، در بخش اجرا به دنبال ارقامی هستیم که علاوه بر مقاومت به یک تنش خاص، از لحاظ کیفیت میوه مطلوب و عملکرد مناسبی داشته باشد.